Արագ Ընթերցում
- Ուզբեկստանը կոչ արեց նվազեցնել առևտրային արգելքները Չինաստանի հետ՝ 8-րդ CIIE-ի Կենտրոնական Ասիա–Չինաստան ֆորումում Շանհայում։
- Ուզբեկստան–Չինաստան երկկողմ առևտուրը 2025-ի սկզբին գերազանցեց 14 միլիարդ դոլարը՝ աճելով 23 տոկոսով։
- Unitree Robotics-ը ցուցադրեց խելացի ռոբոտի պարային և մարտարվեստի ելույթը՝ գրավելով միջազգային ուշադրություն։
- Ֆորումի մասնակիցները կարևորեցին ֆինանսների, լոգիստիկայի և ենթակառուցվածքների ոլորտներում տարածաշրջանային ինտեգրման անհրաժեշտությունը։
Կենտրոնական Ասիա–Չինաստան առևտրի նոր էջը Շանհայում
Շանհայի սրտում, 8-րդ Չինական միջազգային ներմուծման ցուցահանդեսը (CIIE) այս անգամ դարձավ ոչ միայն տնտեսական հարթակ, այլ նաև երկխոսության, ռազմավարության և տեսլականի կենտրոն: 2025 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Կենտրոնական Ասիայի և Չինաստանի պետական պաշտոնյաներն ու գործարար առաջնորդները հավաքվել էին՝ քննարկելու տարածաշրջանային առևտրի ապագան: Ուզբեկստանի ներդրումների փոխնախարար Իլզատ Կասիմովը բացահայտեց, որ իր երկրի և Չինաստանի միջև առևտրային խոչընդոտների վերացումը հրատապ խնդիր է։
«Առևտրային արգելքների նվազեցումը պարզապես թվերի մասին չէ»,– ընդգծեց Կասիմովը: «Այդ քայլով մենք բացում ենք հնարավորություններ մեր ժողովուրդների, մեր արդյունաբերության և ընդհանուր ապագայի համար»: Ֆորումին մասնակցում էին նաև Ջյանսու նահանգի նահանգապետ Լյու Սյաոտաոն, Ղազախստանի առևտրի և ինտեգրման նախարար Արման Շակկալիևը, Չինաստանի առևտրի փոխնախարար Լին Ջին, ինչպես նաև տարածաշրջանի գործարար և պետական ոլորտի ներկայացուցիչներ։ Նրանց ներկայությունը ցույց էր տալիս, որ Կենտրոնական Ասիա–Չինաստան տնտեսական միջանցքը դառնալու է ոչ միայն արդյունավետ, այլև շարժուն։
Ուզբեկստանի տնտեսական նախաձեռնությունը՝ տեսլականից դեպի գործնական քայլեր
Ուզբեկստանի ուղերձը հստակ էր. երկիրը պատրաստ է՝ բարենպաստ ներդրումային պայմաններով և հզոր արդյունաբերական ներուժով, խորացնելու կապերը Չինաստանի հետ։ Սակայն քննարկումները միայն թվային աճի մասին չէին։ Ֆորումի մասնակիցները խոսում էին ֆինանսների, լոգիստիկայի և ենթակառուցվածքների մասին՝ ընդգծելով, որ ինտեգրումն է կայունության բանալին։
Այս ամենը տեսական չէ։ Ուզբեկստան–Չինաստան երկկողմ առևտրի ցուցանիշները փաստում են. վերջին ֆինանսական տարվա ընթացքում առևտրաշրջանառությունը գերազանցել է 14 միլիարդ դոլարը՝ 2025-ի սկզբից աճելով 23 տոկոսով։ Այս թվերը ոչ միայն տպավորիչ են, այլև վկայում են հարաբերությունների ամրապնդման մասին և Չինաստանի դերը՝ Ուզբեկստանի տնտեսական գլխավոր գործընկեր։ Ինչպես տեղեկացնում է Trend-ը, այս դինամիկան ցույց է տալիս, որ տարածաշրջանային համագործակցությունը արդեն իրականություն է, իսկ Շանհայը՝ դրա շարժիչ ուժը։
Ռոբոտների շոուն՝ տեխնոլոգիաների և ավանդույթի միաձուլում
Շանհայի CIIE-ն այս տարի միայն տնտեսության մասին չէր։ Ցուցահանդեսային հարկում ապագան կենդանացավ անսպասելի ձևով։ Հյուրերը հավաքվել էին դիտելու Unitree Robotics-ի խելացի ռոբոտի ելույթը՝ պարային շարժումներով և մարտարվեստի ցուցադրությամբ։ Ինչպես հաղորդում է Xinhua-ն, ռոբոտի ներկայացումը պարզապես շոու չէր։ Դա խորհրդանշում էր քաղաքի նորարարական ոգին և առաջատար դիրքը խելացի տեխնոլոգիաների ոլորտում։
Ռոբոտի ելույթը կարծես քաղաքի բնավորությունն էր՝ ճկուն, ադապտացվող և մշտապես զարգացող։ Այցելուները նկարահանում էին, լուսանկարում և զարմանում՝ ներկայացումը դարձնելով սոցիալական ցանցերի հիթ։ Ոմանց համար դա զվարճանք էր, մյուսների համար՝ ապագայի ակնարկ, թե ինչպես են ռոբոտներն ու արհեստական բանականությունը փոխում կյանքն ու արդյունաբերությունը Չինաստանում և աշխարհում։
Շանհայը՝ առևտրի և նորարարության հանգույց
2025-ի CIIE-ի առանձնահատկությունը ոչ միայն մասնակիցների բազմազանությունն էր, այլև ավանդույթի և տեխնոլոգիայի միաձուլումը։ Մի կողմից՝ քաղաքական գործիչները բանակցում էին առևտրային միջանցքների և տնտեսական համագործակցության շուրջ։ Մյուս կողմից՝ ինժեներներն ու տեխնոլոգները ցուցադրում էին, թե ինչպես կարող են ապագայի մեքենաները փոխել կյանքը։
Այս համագործակցությունը զգալի էր։ Երբ Ուզբեկստանի և Ղազախստանի նման երկրները փորձում էին հեշտացնել լոգիստիկան և ներդրումները, ցուցահանդեսի տեխնոլոգիական ցուցադրությունները ցույց էին տալիս այն գործիքները, որոնք կարող են օգնել այդ նպատակին։ Խելացի ռոբոտներից մինչև թվային հարթակներ՝ Շանհայն հանդես եկավ որպես կապող օղակ՝ Արևելքի և Արևմուտքի, ավանդական արդյունաբերության և նորարար տեխնոլոգիաների միջև։
Դիտորդների համար միջոցառումը հակադրությունների ուսումնասիրություն էր։ Վարագույրի հետևում՝ պայմանագրեր և համաձայնագրեր, գլխավոր բեմում՝ նորարարություն, որ բառացիորեն պարում էր միջազգային լսարանի առաջ։ Դա Շանհայի յուրահատուկ ռիթմն էր, որտեղ առևտուրն ու ստեղծագործությունը հանդիպում են ամեն անկյունում։
Տարածաշրջանային ինտեգրում՝ երկարաժամկետ կամուրջների կառուցում
Ֆորումի մասնակիցները չխուսափեցին առկա մարտահրավերներից։ Լոգիստիկ խցանումները, կանոնակարգային խնդիրները և ենթակառուցվածքային բացերը դեռ կան։ Սակայն տրամադրությունն էր վճռական։ Կենտրոնական Ասիայի առաջնորդներն ու Չինաստանի պաշտոնյաները փոխանակում էին գաղափարներ՝ կենտրոնանալով հնարավորությունների վրա։ Ինչի՞ վրա պետք է կառուցվի իրական ինտեգրված տարածաշրջանային տնտեսություն։ Մասնակիցների մեծ մասը համոզված էր՝ համառ համագործակցությունը, խելացի ենթակառուցվածքների ներդրումը և նորարարության պատրաստակամությունը։
Այս իմաստով, CIIE-ն դարձավ և՛ ցուցափեղկ, և՛ աշխատարան։ Այն ընդգծեց արդեն գրանցված հաջողությունները՝ Ուզբեկստանի առևտրի աճ, Չինաստանի ազդեցության բարձրացում, բայց նաև ձևավորեց ապագա համագործակցության հարթակ։ Գործարարների և կառավարությունների համար Շանհայի ցուցահանդեսը դարձավ օրինակ, թե ինչպես կարելի է հաղթահարել տնտեսական սահմանները, երբ տեխնոլոգիաները թելադրում են նոր տեմպ։
Միևնույն ժամանակ, այցելուները հեռացան նոր հնարավորությունների զգացումով։ Ռոբոտի մարտարվեստի ելույթից կամ ավելի ազատ սահմանների խոստումից ոգեշնչված՝ քաղաքի էներգիան վարակիչ էր։ Շանհայը այսօր ոչ միայն քարտեզի մի կետ է, այլ ապագայի կենդանի լաբորատորիա։
Շանհայի CIIE 2025-ը բացահայտում է քաղաքը՝ տնտեսական ձգտումների և տեխնոլոգիական նորարարության խաչմերուկում։ Ուզբեկստանի ազատ առևտրի նախաձեռնությունն ու ռոբոտների ներկայացումը վկայում են այն մասին, որ տարածաշրջանը համագործակցության և ստեղծագործականության միջոցով ձևավորում է համաշխարհային առևտրի հաջորդ փուլը։ Երբ արգելքները նվազում են և խելացի տեխնոլոգիաները զարգանում, Շանհայը դառնում է և՛ դարպաս, և՛ ուղեցույց՝ ցույց տալով, թե ինչ է հնարավոր, երբ տարբեր տեսլականները միավորվում են։